Ông Nguyễn Duy Hưng: Bước đầu xây dựng TTCKPS, quan trọng là không để đổ vỡ

Thị trường CKPS có rất nhiều lợi ích, nhưng đừng kỳ vọng vào thời gian đầu. Chúng ta có thể coi TTCKPS đang ươm 1 hạt giống mà có thể phát triển hay không phụ thuộc vào sức hấp dẫn và khả năng vận hành của toàn thị trường.

ảnh minh họa

Tại buổi tọa đàm NDH Talk 4 với chủ đề “Cơ hội và rủi ro khi ra mắt thị trường phái sinh” do báo NDH.VN tổ chức sáng ngày 15/06, ông Nguyễn Duy Hưng - Chủ tịch HĐQT CTCP Chứng khoán Sài Gòn SSI thị trường CKPS có rất nhiều lợi ích, nhưng chúng ta đừng kỳ vọng vào thời gian đầu.
TTCK VN khác với các thị trường khác là Ủy ban vừa phải xây dựng và phát triển thị trường trong khi các thị trường phát triển khác Ủy ban chứng khoán chỉ làm nhiệm vụ kiểm soát. Khi mới xây dựng thị trường, chúng ta phải có một số ràng buộc để bảo vệ nhà đầu tư. Khi nhà đầu tư không được bảo vệ, thì tất cả chúng ta đều mất. Chúng ta vừa phải xây dựng vừa kiểm soát nên cần thời gian.

Điều quan trọng khi đưa ra một sản phẩm mới là xây dựng và phát triển, vì vậy việc đầu tiên là không để đổ vỡ. Chúng ta có thể coi TTCKPS đang ươm một hạt giống mà có thể phát triển hay không phụ thuộc vào sức hấp dẫn và khả năng vận hành của toàn thị trường. Trong đó quan trọng nhất là nhà đầu tư, bao gồm nhà đầu tư trong nước và ngoài nước.

Ông Dương Ngọc Tuấn, Phó TGĐ Trung tâm lưu ký chứng khoán cũng cho biết khi vận hành thị trường này trong lịch sử thế giới đã gặp phải rất nhiều rủi ro như sự sụp đổ của Lehmand Brothers hay thị trường Hong Kong, Sở giao dịch Chicago… Từ phân tích các bài học rủi ro này cơ quan quản lý nhận định rõ những trường hợp rủi ro có thể xảy ra và rút ra được những kinh nghiệm như ký quỹ là việc nộp thường xuyên bởi không nộp kịp sẽ khiến thị trường trở tay không kịp, sự phối hợp giữa Trung tâm bù trừ, Trung tâm lưu ký và các Sở cần chặt chẽ hay hệ thống công nghệ thông tin phải hiện đại và chắc chắn...

Dựa trên các kinh nghiệm đó mà cơ quan quản lý xây dựng hệ thống để đảm bảo được yếu tố an toàn. Sự chuẩn bị là vậy nhưng trong quá trình vận hành cơ quan quản lý sẽ tiếp tục giám sát và rút kinh nghiệm.

Quy định về ký quỹ cho thị trường phái sinh khác với thị trường cơ sở là trên thị trường phái sinh hoạt động ký quỹ đảm bảo cho nhiệm vụ thực hiện nghĩa vụ của mình nên nhà đầu tư phải nộp tiền hoặc chứng khoán vào VSD, thành viên bù trừ để thực hiện. Trên thị trường phái sinh, giao dịch là nhà đầu tư thực hiện nhưng thành viên bù trừ phải chịu trách nhiệm đến cùng. Nếu nhà đầu tư mất thanh toán thì trách nhiệm sẽ thuộc về thành viên bù trừ nên mỗi thành viên bù trừ phải có biện pháp kiểm soát được điều này. Đồng thời, nhà đầu tư là một phần nhưng CTCK và thành viên bù trừ phải nhận diện rủi ro để sẵn sàng cho các kịch bản đỗ vỡ.

“Cơ chế của thị trường phái sinh cho phép nhà đầu tư và các bên theo dõi lãi và lỗ phát sinh hàng ngày do đó dễ kiểm soát rủi ro hơn. Bên cạnh đó, bản thân các giao dịch trên thị trường phái sinh là để hưởng chênh lệch giá và nếu có mức lãi hay lỗ thì nhà đầu tư rất nhanh chóng cân nhắc về việc nên đóng vị thế”, ông Nguyễn Anh Phong, Phó Tổng giám đốc Sở giao dịch chứng khoán Hà Nội (HNX) bổ sung thêm.

Theo ông Phong, về lo ngại việc thao túng giá, giá sản phẩm phái sinh luôn đi sát với giá cơ sở. Đến gần ngày đến hạn thì giá trên thị trường phái sinh phải tiệm cận với giá cơ sở. Thị trường sẽ tự điều tiết theo nguyên lý vận động của nó và sự hoạt động của các nhà đầu tư.

Ngoài ra, ông Hưng đặt vấn đề về rủi ro nếu như các cổ phiếu trong rổ chỉ số làm tham chiếu cho sản phẩm TTCKPS, nếu rổ chỉ số này bao gồm cả cổ phiếu bị thao túng thì rất rủi ro. Vô hình chung những người tạo thị trường minh bạch lại cấp giấy chứng nhận cho những cổ phiếu mà nếu ở cương vị nhà đầu tư họ sẽ không bao giờ đầu tư.

“HNX đang xây dựng các rổ chỉ số mới để loại bỏ những cổ phiếu không đạt chất lượng. Sắp tới chỉ số VNX50 kết hợp cổ phiếu của 2 sàn chẳng hạn. Để đạt được bộ chỉ số tốt, chúng tôi hạn chế tác động xấu của một số cổ phiếu xấu bằng cách giảm bớt tỷ trọng trong rổ chỉ số”, ông Phong cho hay.